ميرزا محمد تقى الماسى گويا اول كسى است كه به كتب ملا صدرا و فلسفهء او توجه كرده و تدريجا مايهء ترويج آن در حوزهء علميهء اصفهان شده است . * * * پيش از الماسى در اصفهان دوره ميرزا محمد صادق اردستانى است متوفاى ( 1134 ه . ق ) صاحب حكمت صادقيه كه شاگردانش از روى تقريرات او جمع و تدوين كرده‌اند . وى در زمان خود بزرگترين استاد فلسفه و عرفان بود و ملا حمزهء گيلانى كه در اواخر فتنهء افاغنه در اصفهان فوت شد ، از اعاظم تلاميذ اوست . از معاصران ميرزا محمد صادق اردستانى در فنون حكمت و فلسفه ، شيخ عنايت الله گيلانى است از شاگردان مير قوام الدين حكيم كه وى ظاهرا از تلاميذ آخوند ملا رجبعلى تبريزى است . شيخ عنايت الله مدرس حكمت مشائى بوده ، كتب ابو على همچون اشارات و نجات و شفا را تدريس مىكرد . در همان زمان مدرس عارف بزرگوارى در اصفهان بود به نام مير سيد حسن طالقانى كه شرح فصوص الحكم و شرح حكمة الاشراق و شرح هياكل النور را تدريس مىفرمود . * * * قبل از دورهء ميرزا محمد صادق اردستانى و معاصرانش از جمله كسانى كه جنبهء فلسفه را با عرفان آميخته بود ، ملا حسن لنبانى است شارح مثنوى متوفاى صفر ( 1094 ه . ق ) كه او نيز در فنون عقلى شاگرد ملا رجبعلى است . پسر وى ملا حسين لبنانى است متوفاى ( 1129 ه . ق ) كه در فقه و حديث شاگرد مجلسى بود و بر سر شرح صحيفهء سجاديه با ميرزا سيد على خان مشاجره و معارضه داشت . * * * بزرگترين اساتيد فلسفه در نيمهء دوم قرن يازدهم هجرى آخوند ملا رجبعلى